Kağnı; Sabahattin Ali'nin toplumcu gerçekçi sanat çizgisinin en sert, en berrak ve sarsıcı manifestosudur. Kitaba adını veren başyapıt öyküde, kan davasında öldürülen delikanlının cenazesini gıcırdayan kağnısıyla kasaba morguna götürmeye çalışan ihtiyar bir ananın dilsiz acısı aktarılır. Diğer öykülerde ise hapishane koğuşları, köylünün vergi memurları ve ağalar elinde ezilişi, kaza kurşunları ve açlığın terbiye ettiği kimsesizler konu edilir. Yazar, edebiyatı bir süs değil; Anadolu insanının asırlardır süren çilesini, dökülen terini ve hakkı yenmişliğini haykıran bir hakikat meşalesi olarak kullanır. Kağnı tekerlerinin çıkardığı o iniltili ses, sayfalar boyunca bir milletin dilsiz çığlığına dönüşür.